Po śmierci bliskiej osoby spadkobiercy często zadają sobie pytanie, jak formalnie potwierdzić prawo do spadku. Do wyboru są dwa rozwiązania – stwierdzenie nabycia spadku przez sąd oraz akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza. Które rozwiązanie jest lepsze? Czym się różnią? Kiedy konieczne jest postępowanie sądowe, a kiedy wystarczy wizyta u notariusza? Wyjaśniamy najważniejsze kwestie.

Dlaczego trzeba potwierdzić nabycie spadku?

Samo powołanie do spadku nie zawsze wystarcza.

Aby sprzedać odziedziczoną nieruchomość, wypłacić pieniądze z banku, wpisać się do księgi wieczystej czy załatwić inne formalności, zwykle potrzebny jest dokument potwierdzający, kto jest spadkobiercą.

Takim dokumentem może być:

• postanowienie Sądu o stwierdzeniu nabycia spadku,
• akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza.

Oba dokumenty mają co do zasady taką samą moc prawną.

Czym jest stwierdzenie nabycia spadku?

Stwierdzenie nabycia spadku to postępowanie prowadzone przez Sąd.

Sąd ustala, kto dziedziczy po zmarłym oraz w jakich udziałach. Po zakończeniu sprawy wydaje postanowienie, które potwierdza prawa spadkobierców.

To rozwiązanie jest konieczne przede wszystkim wtedy, gdy między spadkobiercami istnieje spór albo nie można spełnić warunków wymaganych do sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia.

Czym jest akt poświadczenia dziedziczenia?

Akt poświadczenia dziedziczenia sporządza notariusz.

Jest to szybsza alternatywa dla postępowania sądowego, jednak można z niej skorzystać tylko wtedy, gdy spełnione są określone warunki.

Przede wszystkim wszyscy spadkobiercy muszą być zgodni co do tego, kto dziedziczy oraz w jakich częściach. Co do zasady powinni również stawić się osobiście u notariusza.

Kiedy można wybrać akt poświadczenia dziedziczenia?

Notarialne potwierdzenie dziedziczenia sprawdzi się, gdy:

• wszyscy spadkobiercy są zgodni,
• nie ma sporu dotyczącego testamentu,
• znany jest krąg spadkobierców,
• wszyscy mogą uczestniczyć w czynności notarialnej.

W takich przypadkach całą procedurę często można zakończyć podczas jednej wizyty u notariusza.

Kiedy konieczne będzie postępowanie sądowe?

Sprawa trafi do sądu między innymi wtedy, gdy:

• pomiędzy spadkobiercami istnieje konflikt,
• nie można ustalić wszystkich spadkobierców,
• pojawiają się wątpliwości dotyczące testamentu,
• jedna z osób nie chce współpracować,
• nie wszyscy spadkobiercy mogą uczestniczyć w czynności u notariusza.

Sąd rozstrzyga takie sprawy niezależnie od stanowiska uczestników.

Co jest szybsze – sąd czy notariusz?

W większości przypadków akt poświadczenia dziedziczenia pozwala znacznie szybciej zakończyć formalności.

Postępowanie sądowe może trwać od kilku miesięcy do nawet dłużej, zwłaszcza gdy sprawa jest skomplikowana lub pomiędzy spadkobiercami istnieje spór.

Jeżeli jednak nie ma możliwości sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia, jedynym rozwiązaniem pozostaje postępowanie przed sądem.

Czy dokument wydany przez notariusza jest tak samo ważny jak postanowienie sądu?

Tak.

Zarówno prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, jak i zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia potwierdzają prawa spadkobierców i mogą być wykorzystywane podczas załatwiania spraw urzędowych, bankowych czy dotyczących nieruchomości.

Co wybrać?

Nie ma jednej odpowiedzi odpowiedniej dla każdej sprawy.

Jeżeli między spadkobiercami panuje zgoda i nie ma żadnych wątpliwości dotyczących dziedziczenia, akt poświadczenia dziedziczenia zwykle będzie najszybszym rozwiązaniem.

Jeżeli jednak sprawa jest bardziej skomplikowana lub istnieje konflikt pomiędzy spadkobiercami, konieczne będzie postępowanie sądowe.

Kiedy warto skorzystać z pomocy adwokata?

Pomoc adwokata może okazać się szczególnie przydatna, gdy:

• nie wiadomo, kto jest spadkobiercą,
• istnieje kilka testamentów,
• jeden ze spadkobierców kwestionuje dziedziczenie,
• sprawa dotyczy nieruchomości,
• konieczne jest przeprowadzenie postępowania sądowego.

Profesjonalna analiza sprawy pozwala uniknąć błędów oraz przyspieszyć załatwienie formalności.

Podsumowanie

Zarówno stwierdzenie nabycia spadku, jak i akt poświadczenia dziedziczenia prowadzą do tego samego celu – potwierdzenia praw spadkobierców.

Jeżeli sprawa jest bezsporna, notariusz może okazać się najszybszym rozwiązaniem. Gdy jednak pojawiają się wątpliwości lub konflikt między spadkobiercami, niezbędne będzie postępowanie przed sądem.

Jeżeli nie masz pewności, która droga będzie odpowiednia w Twojej sytuacji, warto skonsultować sprawę z adwokatem. Pozwoli to uniknąć niepotrzebnych kosztów i opóźnień.