Prawo spadkowe

Zajmuję się sprawami spadkowymi w całym ich zakresie: od stwierdzenia nabycia spadku, przez dział spadku, po sprawy o zachowek i spory między spadkobiercami. Prowadzę sprawy w sądach rejonowych w Warszawie i okolicach, a także obsługuję klientów mieszkających za granicą, którzy dziedziczą po kimś w Polsce. Sprawy spadkowe rzadko trafiają się w dobrym momencie — zwykle wiążą się ze świeżą stratą bliskiej osoby — dlatego staram się, żeby strona formalna była jak najmniej uciążliwa, a decyzje podejmowane były ze zrozumieniem konsekwencji, nie w pośpiechu.

Stwierdzenie nabycia spadku czy akt poświadczenia dziedziczenia — co wybrać?

To dwie różne drogi do tego samego celu: formalnego potwierdzenia, kto i w jakiej części dziedziczy. Stwierdzenie nabycia spadku wydaje sąd rejonowy właściwy dla ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy. Akt poświadczenia dziedziczenia sporządza notariusz — szybciej, ale tylko wtedy, gdy wszyscy spadkobiercy się zgadzają i stawiają osobiście.

Ile czasu masz na odrzucenie spadku?

Sześć miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się o tytule swojego powołania do spadku — nie od dnia śmierci spadkodawcy (art. 1015 § 1 Kodeksu cywilnego). To rozróżnienie ma znaczenie: jeśli o spadku po dalszym krewnym dowiadujesz się dopiero kilka miesięcy po jego śmierci, termin liczy się od tego momentu, nie wcześniej.

Jeśli nie złożysz żadnego oświadczenia w tym terminie, prawo przyjmuje, że przyjąłeś spadek z dobrodziejstwem inwentarza — czyli odpowiadasz za długi spadkowe tylko do wysokości wartości odziedziczonego majątku, nie całym swoim majątkiem (art. 1015 § 2 KC). Od nowelizacji z 2023 r. do zachowania terminu wystarczy złożyć do sądu wniosek o odebranie oświadczenia — nie trzeba już czekać, aż sąd faktycznie je odbierze.

Czym jest zachowek i komu przysługuje?

Zachowek przysługuje zstępnym (dzieciom, wnukom), małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy zostali pominięci przy dziedziczeniu — najczęściej przez testament na rzecz kogoś innego (art. 991 Kodeksu cywilnego). Jego wysokość to połowa wartości udziału, który przypadałby przy dziedziczeniu ustawowym, a jeśli uprawniony jest małoletni albo trwale niezdolny do pracy — dwie trzecie tej wartości.

Roszczenie o zachowek przedawnia się po 5 latach — licząc od ogłoszenia testamentu albo od otwarcia spadku, zależnie od sytuacji (art. 1007 KC). Po tym terminie druga strona może skutecznie podnieść zarzut przedawnienia, nawet jeśli roszczenie było zasadne.

Jak wygląda dział spadku?

Jeśli spadek dziedziczy więcej niż jedna osoba, powstaje współwłasność majątku spadkowego — dopóki nie zostanie on formalnie podzielony. Dział spadku można przeprowadzić polubownie (umowa między spadkobiercami, często u notariusza) albo sądownie, gdy spadkobiercy nie mogą dojść do porozumienia co do podziału konkretnych składników majątku, np. mieszkania czy udziałów w firmie rodzinnej.

W czym mogę pomóc?

• Złożenie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku lub reprezentacja w takim postępowaniu
• Przygotowanie i złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku
• Dochodzenie zachowku lub obrona przed roszczeniem o zachowek
• Dział spadku — polubowny lub sądowy
• Sprawy o długi spadkowe i odpowiedzialność za nie
• Sporządzanie i opiniowanie testamentów

Najczęściej zadawane pytania